Horizon Europe vanaf 2028: wat kunnen we verwachten volgens het voorgestelde MFK 2028-2034?
Het Europese landschap voor onderzoek en innovatiesubsidies staat op het punt te veranderen. Met de start van het nieuwe Meerjarig Financieel Kader (MFK) in 2028 lijkt het erop dat Horizon Europe, het grootste Europese subsidieprogramma voor R&D, een flinke upgrade krijgt. Althans, dat komt naar voren uit de belangrijkste voorgestelde wijzigingen in het voorstel van de Europese Commissie. Hoewel de onderhandelingen nog gaande zijn, schetst het een goed beeld van wat ons te wachten staat.
Bijna een verdubbeling van het budget
Het meest opvallende: het voorstel verdubbelt het budget voor Horizon Europe ten opzichte van de periode 2021–2027. Binnen het MFK 2028–2034 gaat het om € 175 miljard. Voor organisaties die al actief zijn binnen Horizon Europe, of die er nog de stap naartoe willen zetten, is dit een duidelijk signaal: de Europese Commissie zet voluit in op kennis en innovatie als motor voor economisch herstel en concurrentievermogen.
Vier centrale pijlers Horizon Europe vanaf 2028
Het programma krijgt een nieuwe opbouw. De huidige drie pijlers maken plaats voor vier:
- Excellent Onderzoek (Excellent Science)
- Concurrentievermogen en Samenleving (Competitiveness and Society)
- Innovatie (Innovation)
- Europese Onderzoeksruimte (European Research Area)
Pijler 1: Excellent Onderzoek
Net als in de huidige programmaperiode, richt de pijler ‘Excellent Onderzoek’ zich op de kwaliteit van fundamenteel en grensverleggend onderzoek. Voor de periode 2028-2034 heeft deze pijler een voorgesteld budget van € 44 miljard. Regelingen als de European Research Council (ERC) en Marie Sklodowska-Curie Actions (MSCA) worden verder uitgebreid en blijven dus relevant.
Pijler 2: Concurrentievermogen en Samenleving
Met een voorgesteld budget van € 75 miljard is dit de zwaarste pijler binnen het MFK 2028-2034. De pijler richt zich op samenwerkingsgericht onderzoek en innovatie binnen vier thema’s met een grote maatschappelijke impact:
- Schone transitie en industriële decarbonisatie
- Gezondheid, biotech, landbouw en bio-economie
- Digitaal leiderschap
- Weerbaarheid en veiligheid, defensie en ruimtevaart
De focus ligt hierbij op het concurrentievermogen van de EU. Deze pijler staat bovendien niet op zichzelf: er is een directe verbinding gelegd met het nieuwe Europees Concurrentievermogenfonds (ECF), dat binnen het MFK 2028–2034 investeert op precies dezelfde strategische prioriteiten.
Pijler 3: Innovatie
De derde pijlerricht zich op de ontwikkeling van nieuwe producten, diensten en bedrijfsmodellen met een voorgesteld budget van ruim € 38 miljard. De European Innovation Council (EIC) wordt uitgebreid en financiert risicovolle en disruptieve projecten gefaseerd: van vroegstadiumonderzoek via doorontwikkeling naar marktintroductie. Nieuw is de expliciete aandacht voor defensie en dual-use start-ups.
Pijler 4: Europese Onderzoeksruimte
De vierde pijler Europese Onderzoeksruimte (ERA) richt zich op kwaliteit, impact en een sterkere integratie van de Europese onderzoeksruimte. De voormalige WIDERA-component keert terug in aangepaste vorm: de Commissie maakt voortaan onderscheid tussen ‘widening landen’ en transitielanden, waarbij financiering voor de eerste groep sterker wordt gekoppeld aan nationale investeringen in onderzoek en innovatie. Nieuw is daarnaast de expliciete ondersteuning voor onderzoeks- en technologische infrastructuren.
Toegankelijker en eenvoudiger
Een veelgehoord geluid bij Horizon Europe is de complexiteit van de aanvragen. Hier maakt de commissie werk van. Zo zijn ze voornemens om één subsidiepercentage voor Research Innovation Actions (RIA) en Innovation Actions (IA) te hanteren, namelijk 100%. Voor organisaties met een winstoogmerk (met uitzondering van het mkb) blijft een maximaal subsidiepercentage van 70% gelden. Daarnaast worden werkprogramma’s korter, komen er meer calls met open topics en wil de commissie de doorlooptijd van aanvraag tot toekenning terugbrengen van acht naar zeven maanden.
Ruimte voor grote ambities: moonshot-projecten
Buiten de pijlers voorziet het voorstel ook in zogeheten ‘moonshot’-projecten: grootschalige en ambitieuze initiatieven die lopen van onderzoek via demonstratie naar toepassing, gericht op strategische technologie en weerbaarheid. Voorbeelden zijn Quantum Computing, Zero Water Pollution, Geautomatiseerde Transport en Mobiliteit, en Regeneratieve Therapieën. Voor consortia die willen inzetten op baanbrekende vernieuwing, biedt dit straks geheel nieuwe financieringsmogelijkheden.
Let op: het zijn nog voorstellen
Het is belangrijk te benadrukken dat de onderhandelingen over het MFK 2028–2034 nog lopen. De definitieve vorm van het nieuwe Horizon Europe-programma moet nog worden vastgesteld door de Europese Raad en het Europees Parlement. De contouren zijn echter duidelijk genoeg om nu al te bepalen waar kansen liggen.
Wat betekent dit voor uw organisatie?
De verschuiving richting toepassingsgericht onderzoek, publiek-private samenwerking en strategische Europese thema’s vraagt om een goede voorbereiding. Benieuwd waar uw organisatie staat en hoe u optimaal kunt inspelen op de nieuwe mogelijkheden binnen Horizon Europe en nieuwe MFK? Neem voor een adviesgesprek contact op met onze specialisten via info@hezelburcht.com, bel naar 088 495 20 00 of vul ons contactformulier in:
