Heeft u een onderzoeksidee dat bijdraagt aan een groot maatschappelijk vraagstuk? Dan biedt de Nationale Wetenschapsagenda (NWA) interessante kansen. e NWA brengt wetenschap en samenleving samen en financiert onderzoek dat zowel wetenschappelijke vernieuwing als maatschappelijke impact oplevert. Binnen de NWA zijn er verschillende programmalijnen, elk met eigen calls en voorwaarden: van grote consortiumprojecten tot netwerkvorming en wetenschapscommunicatie. Op deze pagina houden wij u op de hoogte van de actuele subsidiekansen binnen de NWA.

Wat is de Nationale Wetenschapsagenda?

De NWA brengt wetenschap en samenleving samen. Onderzoekers, overheden, maatschappelijke organisaties en burgers werken binnen de NWA samen aan kennis en oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen. Het programma is ontstaan uit bijna 12.000 vragen van burgers. Op basis daarvan zijn 25 NWA-routes gevormd: netwerken van onderzoekers en maatschappelijke partners rond belangrijke vraagstukken. NWO voert de NWA sinds 2018 uit in opdracht van het ministerie van OCW.

Door verschillende perspectieven en vakgebieden te verbinden, stimuleert de NWA onderzoek dat zowel wetenschappelijke vernieuwing als maatschappelijke impact oplevert. Kennisontwikkeling, kennisbenutting en wetenschapscommunicatie gaan daarbij hand in hand, over de hele kennisketen: van fundamenteel tot praktijkgericht onderzoek. Zo draagt de NWA ook bij aan betrokkenheid bij en vertrouwen in de wetenschap.

Wat verandert er aan de Nationale Wetenschapsagenda vanaf 2027?

Na een externe evaluatie is de NWA in 2023 al aangepast. Dat zorgde voor een scherpere profilering, een effectievere programmering, een flink lagere aanvraagdruk en een hogere slagingskans voor aanvragers. Nu zet de NWA een volgende stap. De belangrijkste veranderingen op een rij:

• Nieuwe namen voor de programmalijnen
• Acht routeoverstijgende thema’s per jaar. Vanaf 2027 stellen de NWA-routes niet langer elk afzonderlijk thema’s voor, maar kiezen ze samen jaarlijks acht thema’s die de grenzen van de routes overstijgen.
• Fondsen en ngo’s kunnen aansluiten. Naast ministeries, provincies en gemeenten kunnen nu ook fondsen en ngo’s op programmaniveau bijdragen aan de programmering en financiering van onderzoek met publieke waarde.

De vier programmalijnen van de NWA

De NWA bestaat uit vier programmalijnen. Elke lijn heeft een eigen doel en biedt andere mogelijkheden.

1.      NWA Samen onderzoeken (voorheen NWA-ORC)

NWA Samen onderzoeken (voorheen NWA-ORC) is de lijn voor grote onderzoeksprojecten van consortia. Complexe maatschappelijke vragen overschrijden vaak de grenzen van één vakgebied of route. Daarom kiezen de NWA-routes vanaf 2027 elk jaar samen acht thema’s die over de routes heen gaan. Dat zorgt voor meer samenhang en een transparanter en toegankelijker proces. Dat betekent meer kansen voor inter- en transdisciplinaire consortia die een maatschappelijk vraagstuk vanuit de hele kennisketen benaderen. Een aanvraag verloopt in twee stappen, een vooraanmelding en een uitgewerkte aanvraag. Een onafhankelijke beoordelingscommissie adviseert per call over beide. Nieuwe openstellingen zijn nog niet gepubliceerd.

2.      NWA Netwerken (voorheen lijn 3 Vernieuwing en netwerken)

De NWA-routes verbinden onderzoekers en maatschappelijke organisaties rond specifieke vraagstukken. NWA Netwerken ondersteunt ontmoeting en samenwerking rond de thema’s die binnen een route leven. Er komt meer ruimte om vragen samen scherp te krijgen en voor (kleinschalige) projecten binnen de routes. Bent u actief binnen een NWA-route, of wilt u dat worden? Dan is dit een interessante lijn om te volgen

3.      NWA Samen programmeren

In deze lijn ontwikkelt de NWA thematische onderzoeksprogramma’s samen met overheden. Ministeries doen al langer mee en ook gemeenten en provincies sluiten steeds vaker aan, vaak in samenwerking over beleidsdomeinen heen. Nieuw is dat ook fondsen en ngo’s nu op programmaniveau kunnen deelnemen. Zij dragen dan bij aan de programmering en financiering van onderzoek naar vraagstukken met publieke waarde.

Dat biedt kansen voor twee groepen. Heeft u als overheid, fonds of maatschappelijke organisatie een kennisvraag? Dan kunt u samen met de NWA een onderzoeksprogramma opzetten. Bent u onderzoeker? Dan kunt u reageren op de thematische calls die hieruit voortkomen. Deze calls worden het hele jaar door opengesteld.

4.      NWA Communicatie die verbindt (voorheen lijn 4 Wetenschapscommunicatie en outreach)

Deze lijn maakt wetenschap toegankelijk en laat de maatschappelijke impact van onderzoek zien. Voor onderzoekers en organisaties is vooral de jaarlijkse Call for proposals Wetenschapscommunicatie (WECOM) interessant. Die financiert vernieuwende vormen van wetenschapscommunicatie. NWO heeft de call voor 2027 al aangekondigd en opent naar verwachting in november 2026.

Voor wie is de NWA interessant?

De NWA is bedoeld voor samenwerkingsverbanden waarin wetenschap en samenleving elkaar ontmoeten. Interessant voor onder meer:

• Universiteiten, hogescholen, umc’s en kennisinstellingen die onderzoek willen doen naar maatschappelijke vraagstukken, vaak als hoofd- of medeaanvrager van een consortium.
• Maatschappelijke organisaties die hun kennis en praktijkervaring inbrengen en willen meedenken over de onderzoeksvraag.
• Ministeries, provincies en gemeenten met een kennisvraag die ze samen met de NWA in een onderzoeksprogramma willen beantwoorden.
• Fondsen en ngo’s die op programmaniveau willen bijdragen aan de programmering en financiering van onderzoek met publieke waarde.
• Bedrijven die als consortiumpartner kennis, data of praktijkervaring inbrengen.

Zo maakt u uw NWA-aanvraag kansrijk

De NWA is een competitief programma. Een sterke aanvraag vraagt om meer dan goed onderzoek. Let in ieder geval op de volgende punten:

• Betrek de samenleving vanaf het begin. De NWA verwacht dat maatschappelijke partners meedenken bij het formuleren, opzetten en uitvoeren van het onderzoek, niet pas bij het delen van de resultaten.
• Een breed consortium. Combineer fundamenteel, toegepast en praktijkgericht onderzoek en werk inter- en transdisciplinair, met duidelijke rollen voor alle partners.
• Een scherpe vraagstelling. Uw onderzoeksvraag sluit aantoonbaar aan op een van de NWA-thema’s of de thematische call.
• Een overtuigend impactverhaal. Maak concreet wat het onderzoek oplevert, voor wie, en hoe de kennis terechtkomt in de samenleving.
• Tijdig beginnen. Een consortium bouwen en een vraag samen aanscherpen kost tijd. Begin daarom ruim voor de deadline van de vooraanmelding.

Hezelburcht ondersteunt bij uw NWA-aanvraag

Onze specialisten kennen de NWA door en door. Wij helpen u de kansen in de nieuwe opzet te herkennen, de juiste partners bij elkaar te brengen en een aanvraag te schrijven die opvalt. Van het eerste idee tot de indiening: wij denken strategisch met u mee en nemen u zoveel mogelijk werk uit handen.

• Verkennen welke programmalijn, call of welk thema het beste aansluit bij uw onderzoeksidee
• Ondersteuning bij het vormen en coördineren van uw consortium
• Schrijven en reviewen van de vooraanmelding en de uitgewerkte aanvraag
• Projectmanagement en verantwoording na toekenning

Benieuwd naar de mogelijkheden voor uw organisatie? Neem vrijblijvend contact op met een van onze specialisten. Stuur een mail naar info@hezelburcht.com, bel naar 088 495 20 00 of vul het contactformulier in.