WBSO farmaciebrief vervalt: wat telt vanaf 2027 nog als S&O?

Per 1 januari 2027 vervalt de WBSO farmaciebrief. Daarmee verdwijnt de bijzondere positie van het farmaciedomein binnen de WBSO en gelden voor iedereen de reguliere WBSO-kaders. Voor farmaceutische ontwikkelbedrijven verandert in de kern weinig. Voor CRO’s, CDMO’s en (bioanalytische) laboratoria verandert er juist veel: zij moeten vanaf 2027 aantonen dat zij zelf speur- en ontwikkelingswerk (S&O) verrichten. Inmiddels heeft RVO meer bekendgemaakt over hoe zij vanaf 2027 verschillende werkzaamheden in het farmaciedomein gaat beoordelen. We laten aan de hand van deze uitleg zien hoe de nieuwe regels in de praktijk voor u uitpakken.

Wanneer verandert er niets voor u?

Ontwikkelt u als farmaceutisch of biotechbedrijf zelf een technisch nieuw geneesmiddel? Dan blijft uw positie binnen de WBSO in de kern gelijk. Dat geldt in deze situaties:

  • U ontwikkelt een nieuw, nog niet geregistreerd middel, zoals een NCE, NBE, biological of RNA-, gen- of celtherapie. Het hele traject kan meetellen, inclusief klinische fase I tot en met III, tot de eerste indiening van het registratiedossier, waar ook ter wereld.
  • U wijzigt een bestaand middel substantieel, bijvoorbeeld met een nieuwe formulering, dosering, toedieningsvorm of afgifteprofiel, en daarvoor is een nieuw registratietraject nodig.
  • U besteedt uitvoerend werk uit aan een CRO. Kosten voor bijvoorbeeld uitvoering van klinische studies, monitoring, dataverzameling en routinematige analyses kunt u opnemen in uw eigen WBSO-project, voor zover ze direct nodig en toerekenbaar zijn.
  • U bent een CRO, CDMO of laboratorium met een eigen ontwikkelproject. Ontwikkelt u nu al op eigen kracht een nieuwe assay, formulering of productieproces, dan blijft dat mogelijk. Wel is het eindpunt van uw project nu scherper omschreven.

Ook wat al buiten de WBSO viel, blijft daarbuiten: geregistreerde middelen, wijzigingen zonder nieuw registratietraject en een nieuwe indicatie voor een bestaand middel zijn meestal geen geneesmiddelenontwikkeling in de zin van de WBSO.

Wanneer verandert er wél iets voor u?

De wijziging raakt vooral CRO’s en vergelijkbare organisaties die tot nu toe aansloten bij het geneesmiddeltraject van hun opdrachtgever. RVO kijkt vanaf 2027 alleen nog naar wat u zélf ontwikkelt of onderzoekt. Er verandert iets voor u als:

  • Uw WBSO-project vooral draait om technische inbreng in een klinisch protocol. Meedenken over meetmomenten, eindpunten of studie-opzet is niet meer voldoende, ook niet als u het volledige protocol opstelt.
  • Uw werk vooral uitvoerend is. Patiëntinclusie, sitemonitoring, dataverzameling, standaardanalyses en rapportage zijn op zichzelf geen S&O.
  • Uw project doorloopt tot in fase IIb of III. Uw S&O stopt zodra het werkingsprincipe van uw eigen ontwikkelobject is aangetoond of uw onderzoeksvraag is beantwoord. Volgens RVO is dat vaak vóór of rond fase IIa. Werk in latere fasen moet u als uitzondering concreet onderbouwen.
  • U als farmaceut samenwerkt met een CRO die eigen S&O verricht. Dan is sprake van uitbesteed onderzoek: de CRO vraagt die uren en kosten zelf aan en u kunt ze niet opvoeren.

Voor uw aanvraag betekent dit dat de kernvraag verschuift. Niet ‘draag ik bij aan een nieuw geneesmiddel?’, maar ‘welk technisch nieuw product of proces ontwikkel ik zelf, of welk onbegrepen verschijnsel probeer ik zelf te verklaren?’ Een eerste toets kunt u doen met de online check van RVO.

Praktijkvoorbeelden: wat telt wel en niet mee binnen de nieuwe WBSO-kaders?

RVO werkt de nieuwe kaders uit in acht situaties. Hieronder vatten we ze samen, met per situatie wat meetelt en waar het WBSO-project ophoudt na het vervallen van de farmaciebrief.

1. Farmaceut ontwikkelt een eigen nieuw geneesmiddel

Het bedrijf is verantwoordelijk voor het hele traject: preklinisch onderzoek, formulering, CMC, klinische studies en registratieonderbouwing. Alles wat bijdraagt aan het aantonen van het technisch werkingsprincipe telt mee, fase I tot en met III inbegrepen. Waar het stopt: bij de eerste indiening van het registratiedossier. Regulatoire afhandeling, marktvoorbereiding en fase IV vallen erbuiten.

2. CRO ontwikkelt een nieuwe formulering

Bijvoorbeeld om de stabiliteit, afgifte of biologische beschikbaarheid van een werkzame stof te verbeteren. Zolang er technische knelpunten zijn, telt de ontwikkeling mee. Klinische data tellen ook mee als ze nodig zijn om te beoordelen of de formulering technisch werkt. Waar het stopt: zodra de formulering stabiel, reproduceerbaar en betrouwbaar inzetbaar is, vaak vóór of rond fase IIa. Gebruik van dezelfde formulering in fase IIb of III is geen formuleringsontwikkeling meer.

3. Laboratorium ontwikkelt een nieuwe assay

Bestaande methoden zijn bijvoorbeeld niet gevoelig of specifiek genoeg om een biomarker te meten. De ontwikkeling van een nieuwe methode telt mee, net als klinische validatie die uitsluitend dient om aan te tonen dat de methode werkt. Waar het stopt: zodra de methode betrouwbaar en reproduceerbaar meet wat zij moet meten. Routinematige metingen en validatie van een al werkende test tellen niet mee, ook niet binnen het traject van een nieuw geneesmiddel.

4. CDMO ontwikkelt een productieproces voor klinische batches

Het oplossen van knelpunten rond bijvoorbeeld aggregatie, onzuiverheden of reproduceerbaarheid telt mee, net als testbatches die nodig zijn om het proces te ontwikkelen. Waar het stopt: zodra het proces reproduceerbaar batches van de beoogde kwaliteit levert. Routinematige productie, batch release, kwaliteitsborging en reguliere procesvalidatie vallen erbuiten.

5. CRO voert een klinische studie uit

De CRO voert een studie uit volgens protocol: patiënten werven en includeren, sites monitoren, data verzamelen, standaardanalyses doen en rapporteren. Dat is op zichzelf geen S&O. Wanneer wel: als de studie direct en uitsluitend dient om de werking van een eigen formulering, assay, analysemethode, productieproces of model aan te tonen, of om een eigen verklarende onderzoeksvraag te beantwoorden.

6. CRO verklaart afwijkend farmacologisch gedrag

Een NCE gedraagt zich in fase I anders dan preklinisch voorspeld, en de CRO zoekt zelf de verklaring: hypothesen opstellen, PK/PD- of ADME-modellen aanpassen, mechanistisch analyseren. Dat kan technisch-wetenschappelijk onderzoek (TWO) zijn. Waar het stopt: zodra het verschijnsel voldoende is verklaard. Standaard PK/PD-analyses en het toepassen van bestaande modellen zijn geen TWO.

7. Farmaceut en CRO werken samen

Een farmaceut besteedt een fase I-studie uit en de CRO voert die uit volgens protocol. Dat is uitbesteed werk: de farmaceut neemt de kosten op in zijn eigen WBSO-project. Ontwikkelt de CRO daarnaast een nieuwe assay om de monsters te analyseren, dan is dat deel uitbesteed onderzoek: de CRO vraagt die uren en kosten zelf aan en de farmaceut kan ze niet opvoeren. Let op: binnen één samenwerking kunnen beide dus naast elkaar bestaan. Maak daarom vooraf afspraken over wie welk deel als S&O aanmerkt.

8. CRO stelt het protocol op of denkt erover mee

Hier verandert het meest. Onder de farmaciebrief kon technische inbreng in een klinisch protocol onder voorwaarden genoeg zijn voor WBSO. Vanaf 2027 niet meer, ook niet als de CRO het hele protocol schrijft. Eindpunten, inclusiecriteria, meetmomenten, een statistisch analyseplan en de studie-opzet bepalen vooral hóé een studie wordt uitgevoerd en zijn daarom geen S&O. Wanneer wel: als specifieke onderdelen, zoals extra meetmomenten of monsterafnames, uitsluitend nodig zijn om de werking van een eigen assay, formulering of model aan te tonen.

Wat kunt u nu doen?

Een WBSO-aanvraag moet bij RVO binnen zijn vóór de start van de periode waarvoor u aanvraagt. Wilt u per 1 januari 2027 WBSO benutten, dan is dit het moment om uw projecten tegen het licht te houden.

  1. Doe per project de online check van RVO. Met de beslisboom ziet u snel welke projecten nog kansrijk zijn en welke aandacht nodig hebben.
  2. Splits uw projecten op. Haal binnen een klinisch traject de onderdelen naar voren waarin u zelf iets ontwikkelt of verklaart, zoals een nieuwe assay of een afwijkende PK/PD-uitkomst. Die onderdelen kunnen een eigen WBSO-project vormen.
  3. Leg vooraf vast wanneer uw project klaar is. Benoem het moment waarop het werkingsprincipe is aangetoond of uw onderzoeksvraag is beantwoord. Zo weet u welke uren nog meetellen en welke niet meer.
  4. Stem af met uw opdrachtgever of CRO. Bespreek per samenwerking welk werk uitbesteed werk is en welk werk uitbesteed onderzoek. Zo voorkomt u dat dezelfde kosten twee keer, of juist door niemand, worden aangevraagd.
  5. Pas uw urenregistratie aan. Registreer uren aan uw eigen ontwikkelobject apart van uitvoerende, routinematige en regulatoire werkzaamheden. Bij een controle door RVO is dat onderscheid uw belangrijkste onderbouwing.

Onze WBSO-adviseurs ondersteunen u bij uw nieuwe WBSO-traject

Het vervallen van de farmaciebrief vraagt om een frisse blik op uw WBSO-projecten. Hezelburcht begeleidt al sinds 1995 WBSO-aanvragen, ook in de farmaceutische en life sciences-sector. Onze specialisten weten hoe RVO aanvragen beoordeelt en combineren die kennis met een inhoudelijke achtergrond in de life sciences. Zo vertalen we uw R&D-werk naar een aanvraag die past binnen de nieuwe kaders. Concreet helpen we u om:

  • per project te beoordelen welke werkzaamheden vanaf 2027 zelfstandig als S&O kwalificeren;
  • binnen uw klinische trajecten de onderdelen te vinden die een eigen WBSO-project kunnen vormen;
  • met uw opdrachtgevers of CRO’s helder te krijgen wat uitbesteed werk is en wat uitbesteed onderzoek;
  • uw aanvraag voor 2027 tijdig en goed onderbouwd in te dienen, en uw administratie daarop in te richten.

Wilt u weten wat onze specialisten voor u kunnen doen? Neem contact op met een van onze WBSO-adviseurs voor een vrijblijvende kennismaking. Contact opnemen kan via info@hezelburcht.com, bel 088 495 20 00 of vul het contactformulier in:

Contactformulier

contact

Meer informatie over het vervallen van de WBSO farmaciebrief? Laat uw gegevens achter en wij nemen contact met u op.